บทที่ 694 ป้ายเชิดชูเกียรติคุณนี้จะเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นหลัง
นอกจากบอกว่าครอบครัวตนเองซื้อวัวมาใช้งานเองแล้ว ขณะเดียวกันก็ชี้ให้เห็นว่า ลำพังวัวที่มีอยู่ในหมู่บ้านตอนนี้ ถึงปีหน้าเกรงว่าคงไม่พอใช้แล้ว
ที่ผ่านมาเวลาไถนาในฤดูใบไม้ผลิไม่ได้ไถนากันละเอียดถึงเพียงนั้น ทุกคนผลัดกันใช้วัวบ้านละหลายวัน ถึงช่วงเดือนสามหรือเดือนสี่ก็ทำนาเสร็จกันทุกบ้านแล้ว
แต่ตอนนี้ไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว ตอนนี้ใช้วิธีทำนาน้ำ
ดินเป็นปัจจัยสำคัญในการทำนาน้ำ ผ่านมาทั้งฤดูหนาว ดินในนาก็แห้งแข็งหมดแล้ว หากต้องการให้กล้าข้าวหยั่งรากได้ดีก็ต้องไถดินอย่างพิถีพิถัน
ไม่เพียงแต่จะต้องกักเก็บน้ำได้ดีเท่านั้น ดินในนายังต้องร่วนซุยมากพอ
แน่นอนว่าต้องให้นิ่มละเอียดเหมือนทราย แต่ไม่อาจละเอียดจนถึงขั้นจับกันเป็นก้อน ๆ แบบนั้นยังไม่ต้องกล่าวถึงว่ากล้าข้าวจะหยั่งรากได้หรือไม่ แต่คงขาดอากาศตายอยู่ใต้ธรณีไปก่อนแล้ว…เพราะรากข้าวก็ต้องหายใจเหมือนกัน
ดังนั้นจึงต้องละเอียดเหมือนเม็ดทราย แต่ไม่อาจละเอียดจนจับกันเป็นก้อน ๆ เหมือนก้อนแป้งข้าวเหนียว
การเตรียมดินที่เหมาะสมกับการทำนาน้ำจึงมีหลายขั้นตอน เริ่มจากการไถพลิกหน้าดินในขั้นตอนแรก มาถึงการไถเพื่อให้ดินแตกตัวเป็นก้อนเล็ก ๆ และทำให้หน้าดินเรียบเสมอกันในขั้นตอนที่สอง ขั้นตอนสุดท้ายจึงเป็นการไถให้ก้อนดินแตกตัวจนละเอียดเหมือนเม็ดทราย ทั้งสามขั้นตอนนี้ก็ต้องไถนากันหลายรอบแล้ว
ถ้าบ้านไห